Om krachtig kleuteronderwijs te geven moet je af en toe buiten de geulen durven varen

“Is de ontwikkeling van een kind even drooggevallen? Ga maar lekker spelen. De vloed komt vanzelf weer op.”

Onlangs kwam er een prachtige foto van Semko voorbij met de volgende tekst:

“Is de ontwikkeling van een kind even drooggevallen? Ga maar lekker spelen. De vloed komt vanzelf weer op.” Als kleuterjuf en liefhebster van het varen op het Wad sprak mij dit direct aan. De foto van het drooggevallen schip en de tekst vormen sameneen perfecte combinatie van waar ik zo van houd.

De ontwikkeling van jonge kinderen gaat ook niet rechtlijnig

Ik merk dat er verschillend wordt gedacht over wat jonge kinderen nodig hebben. Ideeën die soms erg ver uit elkaar liggen. Laten we hier vooral geen discussie aanwakkeren.  Dat kinderen mogen spelen zoals de tekst weergeeft, daar houd ik van. En wat als een leerkracht nu graag een programma of methode gebruikt? Zorg dat het vooral als iets van jezelf wordt. Op die manier zul je als leerkracht ook krachtiger je eigen (be)doel(ingen) over kunnen brengen op kinderen. Op het Wad gaat het net zo. Je koers is geen rechte lijn richting je bestemming. Je vaart via geulen die ontstaan zijn door de natuur. De ontwikkeling van jonge kinderen gaat ook niet rechtlijnig. En al helemaal niet in een kleutergroep waarin de verschillen meestal erg groot zijn. 

Soms moet je een ‘tij’ stop houden

Op het Wad vaar je met de stroom mee. Je kiest de ideale vertrektijd waarbij je optimaal kunt profiteren van de stroming. Om dit moment te bepalen heb je gegevens nodig zoals getijdentabellen, stroomkaarten en navigatie instrumenten. Als ik een tocht op het Wad voorbereid, houd ik ook rekening met het moment waarop ik het wantij, het ondiepe stuk water passeer. En als ik dan onderweg toch moet wachten om over het ondiepe stuk te kunnen varen, vraag ik mij verwonderd af: ‘ik had dit toch berekend?’. Dan moet ik om mezelf lachen. De natuur houdt geen rekening met mijn berekening. Ik moet ook kijken hoe de situatie in het echt is. Namelijk, de oostenwind die er voor zorgt dat het water lager is dan ‘normaal’. Dit is ook zo in het onderwijs aan jonge kinderen. Soms moet je een ‘tij’ stop houden. Er komen in werkelijkheid allerlei factoren bij die niet op ‘papier’ staan.

Als kleuterleerkracht moet je goed kunnen anticiperen

Het is niet verstandig onvoorbereid een tocht op het Wad te gaan beginnen. Als leerkracht wil je je ook graag voorbereiden op wat je groep nodig heeft en vind je het prettig dat alles volgens plan verloopt. Maar het is ook goed om zo nu en dan kansen te benutten als zich spontaan iets aandient wat een waardevol leermoment zou kunnen zijn. Dit doe ik ook als er een windvlaag voorbij komt en ik zo iets hoger aan de wind kan zeilen. Dat had ik namelijk niet in de planning opgenomen. Bij mij in de kleutergroep verloopt ook wel eens iets niet volgens ‘planning’. Als kleuterleerkracht moet je goed kunnen anticiperen.

Ga vooral mee met de stroom

Er verloopt niets zo grillig als de ontwikkeling van de kleuter. Methoden en programma’s kunnen een prima didactiek hebben. Om deze lessen nog meer van betekenis te laten zijn, ben je als kleuterleerkracht creatief genoeg om de didactiek in een betekenisvolle context te plaatsen. Om echt krachtig kleuteronderwijs te geven moet je af en toe ook eens even buiten de geulen durven varen, zonder vast te lopen. Ga vooral mee met de stroom. Beweeg mee met wat je groep nodig heeft. Kijk wat past bij je groep. Kijk wat past bij jou als leerkracht. Beargumenteer waarom jij kiest voor deze aanpak. Dan sta je zelf sterk en dat breng je over op de kinderen. En vooral: “Wacht tot de vloed opkomt”.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *